DAVA KAYBEDİLİNCE AVUKAT ÜCRET İADESİ YAPAR MI?
Dava kaybedilince avukat ücret iadesi yapar mı, avukat baktığı davayı kazanmak zorunda mıdır, davayı kaybeden avukata ücret ödenir mi gibi sorular uygulamada sıklıkla gündeme gelmektedir. Bu yazıda, avukatın görevi, davayı kazanma yükümlülüğü ve avukatlık ücretinin davanın sonucuna bağlı olup olmadığı hususları hukuki dayanaklarıyla açıklanmaktadır.
Avukatın Görevi Nedir?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu ’nun 1. maddesinde avukat, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eden kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un 2. maddesinde ise avukatlığın amacı; hukuki ilişkilerin düzenlenmesi, her türlü hukuki uyuşmazlığın adalet ve hakkaniyete uygun şekilde çözümlenmesi ve hukuk kurallarının eksiksiz uygulanmasının sağlanması olarak ifade edilmiştir.
Avukatların görevi ise adli müzaheret bürosu yahut baro başkanı tarafından tayin edilen görevlendirilmeler hariç olmak üzere; iş sahibiyle (müvekkille) aralarında kurulan bir Avukatlık Sözleşmesiyle başlar. Avukatlık Sözleşmesi, avukat ile iş sahibi arasında, avukatın belli bir hukuki yardımda bulunması karşılığında iş sahibinin kural olarak belli bir meblâğı yahut değeri taahhüt ettiği sözleşmedir. Bu kapsamda avukatın görevi, müvekkili adına hukuki yardımda bulunmak ve savunma yapmaktır. Avukat, yargılamanın taraflarından biri olup karar verme yetkisine sahip değildir. Karar verme yetkisi, bağımsız ve tarafsız mahkemelere aittir.
Avukat Davayı Kazanmak Zorunda mıdır?
Avukatın, noter kanalıyla iş sahibi tarafından vekil olarak tayin edilmesiyle, yani halk arasında ifade edildiği şekliyle avukata vekâletname verilmesiyle, vekillik görevi başlar. Ancak avukatın bu görevi kabul etmesi veya müvekkil ile bir avukatlık sözleşmesi imzalaması; avukatın, müvekkil adına yaptığı tüm hukuki başvurulardan olumlu sonuç alınacağını ya da üstlenilen bir davanın mutlaka kazanılacağını ifade etmez. Nitekim hiçbir avukat, baktığı bir davanın kazanılacağına dair taahhütte bulunamaz. Aksi yöndeki bir beklenti, yargı sisteminin işleyişiyle bağdaşmamaktadır. Zira avukatlar yargının savunma ayağını temsil eder; karar verme yetkisi avukatlarda değil, mahkemelerdedir.
Yargılamada karar verme yetkisi mahkeme hâkimlerine aittir. Bu nedenle bir yargı merciinden çıkacak kararın, avukat tarafından ancak mesleki tecrübesine dayanılarak öngörülmesi mümkündür; kararın kesin olarak bilinmesi ya da müvekkile garanti edilmesi ise mümkün değildir.
Avukat, Davanın Sonucu Hakkında Bir Sonuç Garanti Edebilir mi?
Hayır. Avukatın, kendisine verilen bir görevin sonucunu garanti edememesi; avukat ile iş sahibi arasında imzalanan sözleşmenin bir eser sözleşmesi (yani belirli bir sonucun taahhüt edildiği sözleşme) olmamasından kaynaklanmaktadır. Avukat, üstlendiği görevi, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca, görevin kutsallığına yakışır biçimde; özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Bu kapsamda avukat, avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun şekilde hareket etmek ve Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen meslek kurallarına uymak zorundadır. Dolayısıyla avukat ile iş sahibi arasındaki ilişki, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen vekâlet sözleşmesinin özel bir türü niteliğindedir.
Dava Kaybedilince Avukat Ücret İadesi Yapar Mı?
Kural olarak hayır. Avukat ile müvekkil arasındaki ilişki bir eser sözleşmesi değil, vekâlet sözleşmesidir. Avukatın borcu, belirli bir sonucu garanti etmek değil; üstlendiği hukuki işi özenle, sadakatle ve meslek kurallarına uygun şekilde yerine getirmektir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca avukat, görevini doğruluk ve onur içinde ifa etmekle yükümlüdür. Avukat bu yükümlülüklerini yerine getirmişse, davanın kazanılmış ya da kaybedilmiş olması ücret hakkını ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle avukat, kusuru bulunmadıkça davanın kaybedilmesi halinde müvekkilden aldığı avukatlık ücretini iade etmek zorunda değildir.
Avukat yüklendiği bir işi özenli ve güvene uygun şekilde ifa ederse yani üstlendiği göreve ve görevle alakalı dosyanın bulunduğu aşamaya uygun olarak avukat tarafından danışmanlık verilirse, dilekçe yazılırsa, dosya takibi yapılırsa, düzenli duruşmalara girilirse ve işin gerektirdiği diğer tüm hukuki işlemler gerçekleştirilirse; işin sonucu ne olursa olsun iş sahibi (müvekkil) tarafından Avukattan daha fazlasını beklenemeyecektir. Zira Avukatın görev tanımında mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ve hizmet sunan “satıcı” “sağlayıcı”, “girişimci” sıfatına yer verilmediğini söylemekte yarar vardır.
Yani bir avukatın, bir hukuki problem hakkında bilgi isteyen bir iş sahibine yalnızca 1 saatliğine danışmanlık hizmeti dahi vermiş olması, TBB Asgari Ücret Tarifesine göre bir ücrete kanunen hak kazandığı anlamına gelir. Avukat bir ücrete kanunen hak kazanmasına rağmen, iş sahibi tarafından bu ücreti avukata ödenmiyorsa; burada avukat lehine bir haklı istifa sebebi mevcuttur.
Avukat Azledilirse Ücret Ödenir mi?
Yahut Avukat bir dosyayı hakkıyla takip etmesine rağmen iş sahibi tarafından haksız yere avukatın dosyadan el çekmesi için bir azilname gönderilmişse burada da bir haksız azilname söz konusudur ve avukat ücrete hak kazanır. Bu ücret istifa beyanının iş sahibine ya da azil beyanının avukata ulaşması ile Av.K. m. 174 e göre alınacak ücreti muaccel hale gelir. Zira, azil ve istifa karşı tarafa ulaşması ile hüküm ifade eder.
Emsal Yargıtay Kararlarında da yer aldığı üzere; Avukatın haksız olarak azli veya haklı olarak istifası halinde avukat; iş sahibi ile aralarındaki sözleşme gereği hesaplanacak ücreti ile karşı yana yargılama gideri olarak yüklenmesi gereken ve iş sahibi ile aralarında aksine sözleşme yok ise avukata ait olan ücretin toplamından oluşan tam ücreti almaya hak kazanır.
Sonuç
Avukat davayı kazanmak zorunda değildir. Avukat davayı kaybetse dahi, kusuru bulunmadıkça aldığı ücreti iade etmez. Avukatlık hizmeti sonuç garantisi içeren bir hizmet değildir. Avukatın sorumluluğu, hukuki süreci usule ve meslek kurallarına uygun şekilde yürütmektir. Bu nedenle avukatlık ücreti, davanın sonucuna değil; yapılan hukuki işe ve emeğe bağlıdır.
HUKUKİ UYARI: www.mesudebusrakucuk.av.tr resmi kaynak değildir. Paylaşılan tüm veriler bilgi amaçlı olup, olası yanlışlıklardan kaynaklı sorumluluk kabul edilmez. Kullanıcılar sunulan bilgileri ve emsal Yüksek Mahkeme kararlarını resmi kaynaklardan teyit etmelidir.
